unitate didaktikoa

Hona hemen unitate didaktikoa burutzeko jarraitu daitezken irizpideak. Irakurri ondoren ikusi dut baliozkoa dela eta irakasleak esandako orriekin bat datorrela. Eskema moduan agertzen da eta jarraituz gero lan egokia egin daitekela uste dut. Jarraitu beharreko puntuak agertzen dira, esaterako, helburuak, edukiak, faseak, elkarrekintzak-taldekatzeak, baliabideak, denboralizazioa eta ebaluazioa. Esan behar da, alderdi guztiak ez dituela azaltzen, ebaluazioa, denboralizazioa, baliabideak eta taldekatzea bakoitzak aukeratu behar dituelako nola egin. Gainera, unitate didaktikoa zer den ondo eta argi azlatzen du.

•SEKUENTZIA DIDAKTIKOA

•ULERMENERANTZ

•ZER DA?

•Ikaste-irakaste prozesua egituratzeko lan unitatea da. Ikasleak ikasten ikas dezan helburu duena.

•Lan unitate hori helburu jakin batzuk lortzera bideratuta dago eta horretarako eduki eta jarduera anitzak hartzen ditu bere baitan.

•Lan unitate osatua da (hasiera – bilakaera – bukaera) eta artikulatua (osagaien arteko elkarreragina).

•Irizpideak:

–SDaren esanguratsutasuna

–Ezagutzen arteko elkarlotura sustatzeko gaitasuna (ezagutza diziplinarrak zein metadiziplinarrak)

– Ikasleak SDaren garapenean aktiboki inplikatzeko gaitasuna.

•OSAGAIAK

•HELBURUAK

•EDUKIAK

•FASEAK

•ELKARREKINTZAK/TALDEKATZEA

•BALIABIDEAK

•DENBORALIZAZIOA

•EBALUAZIOA

HELBURUAK

Zer dira helburuak?

Ikaste-irakaste prozesuaren amaieran

ikasleengandik espero duguna zer den

zehazten dute (gaitasunak –zer egiteko gai

den).

Helburuek adierazten digute ikaslearen gaitasuna(k)

baloratzeko irizpideak.

Helburuen araberakoa izango da:

•Irakasle-ikasle arteko komunikazioa eta elkarrekintza.

•Metodologia

•Ebaluaketaren nolakotasuna

•EDUKIAK

•Zer dira edukiak?

•Irakaste-ikaste prozesuan zehar gaitasunak garatzeko bitartekoak /baliabideak dira.

•Irakaskuntza/ikaskuntza prozesua planifikatzeko tresna:

–Testuinguru batean kokatuta

–Definitutako helburuak lortzeko baliagarriak

–Metodologia egokiaren hautaketa bideratzen dute

–Ikaste emaitzen ebaluaketarako baliagarriak

3 eduki mota:

Modu desberdinetan lantzen dira, ikaslearen aldetik ahalegin kognitibo desberdina eskatzen baitute; ondorioz, irakaslearen  laguntza ere desberdina.

1.-Kontzeptuzkoak (gertaerak / kontzeptuak-printzipioak)

•Zer dakigun.

•Ikasten dira ulertuz eta erabiliz, era progresiboan.

2.-Prozedurazkoak

•Egiten dakiguna, helburu bat lortzeko ekintza multzo bateratua.

•Barneratze prozesua konplexuagoa da, horretarako:

–Eredu onak

–Jarduerak behar bestetan egitea

–Jarduerak testuinguru desberdinetan egitea

–Egindakoari buruz hausnartzea

–Progresiboki laguntza gutxitzen joatea

3.-Jarrerazkoak

•Izan.

•Konplexuak. Barneratzeko bizi egin behar dira ezinbestean; ondorioz, giroaaren garrantzia eta irakaslearen eredu ona.

–Baloreak (jokabidearen inguruan judizioak egiteko printzipioak: solidaritatea, errespetua, askatasuna, ardura…)

–Jarrerak (era konkretu batean jokatzeko tendentzia: taldekideekin lankidetzan jardun, ingurunea zaindu, eskolako jardueretan parte hartu…)

–Arauak (talde sozial baten barne elkarbizitzeko patroiak-jarraibideak)

•FASEAK

•Ikaste-irakaste prozesua garatzeko ekintza desberdinak proposatzen dira: jarduerak.

•SDan 4 fasetan biltzen dira, helburuaren arabera:

–

ØSARRERA FASEA: Unitatean garatu behar diren helburuak aurkezteko, motibazioa pizteko, aurrezagutzak kanporatzeko… egiten diren aktibitateak.

  Helburuak:

ØUnitatearen azken xedearen inguruan motibazioa piztea

ØAurrezagutzak: dakitena, egiten dakitena, ez dakitena 

ØLanduko dituzten edukiak beste gaiekin erlazionatzea 

ØGalderak sortzea 

ØSekuentzian zehar erabiliko dituzten lan egiteko erak zehaztea

ØGARAPEN FASEA:Unitatean programatutako helburu eta edukiak lantzeko ekintzak: ereduak aztertu, esperimentatu, behatu, informazioa aurkitu…

Ø Helburuak:

ØKontzeptuak, prozedurak eta jarrerak garatzea

ØEdukiak finkatzea

ØHAUSNARKETA FASEA: Ikasitakoa egituratzeko eta barneratzeko egiten diren ekintzak

Helburuak:

ØEdukiak egituratzea

ØEzagutzen arteko loturak egitea Ikasitakoa kontrolatzea

ØEKOIZPEN/ERABILERA FASEA: Ikasitakoa aplikatzeko ekintzak

  Helburuak

ØIkasitakoa erabiltzen jakitea: Txosten bat egitea  Aurkezpen bat prestatzea  Maketa bat egitea  …

Abestien garrantzia.

    Musika, adin txikitatik lantzea oso garrantzitsua delakoan nago, pertsonen hazkuntzan garrantzia handia baitu. Horregatik, abestiak eskolan lantzea ezinbestekoa da. Gainera, erritmo musikala harremanetan dago gizakiaren oinarrizko mugimen-abildadeekin (koordinazioa, oreka, gorputz-eskema, espazioaren eta denboraren egitura), hori dela eta,  aurretik aipatutakoa egiaztatzen da, hots, oso garrantzitsua dela musika.

    
Honetaz gainera, musikak hainbat helburu ditu, horien artean honakoak aurki ditzakegu:

· 

• Fisiko, emozio eta buruko osasuna hobetzea.
• Sentsibilitate artistikoa garatzea.
• Sormena eta irudimena bultzatzea.
• Kultur-ondoretasuna ezagutzea eta transmititzea.
• Hizkuntz, espazio, matematika etab. garatzea.
• Giza eta elkar laguntzeko gaitasunak lantzea.
• Gozatu eta ongi pasatzea.
• Musikari buruzko gaitasun bereziak ikastea: entzuketa, interpretazio, konposizio, zuzenketa eta analisia.

·

    Helburu hauek bete ahal izateko, haur kanta mota ezberdinak nabarmendu daitezke:

·       

• Haur-hizkera: Kantatzean erritmoak, doinuak, intentsitateak, adierazpenak, eta abar aldatzen dituzte helduek, aurretik aipatutako elementuen moldaketak eginez.
• Sehaska edo lo kantak: Lo arazoak konpontzeko egokiak dira kanta hauek, poliki abesten baitira.
• Hitzezko kantak: Doinurik gabekoak eta erritmoa bereziki lantzekoak direnak.
• Mimo-kantak: Hainbat modutan lantzen dira abesti hauek, keinuz laguntzekoak dira, umeak altzoan hartuta kantatzekoak, istorio edo ipuinak kontatzekoak, esku edo hatzak erabiltzekoak, gorputz atalak lantzekoak, eta abar.
• Erritmo-kantak: Gorputz-perkusioz laguntzeko dira kanta hauek, txalotzekoak, bikoteka edo taldekakoak eta abar.
• Mugimendu kantak: Adibidez, dantza egitekoak, dramatizatzekoak, korrokoak, ziburuetakoak, soka kantak, objektu ezberdinekin jolastekoak.
• Helburu musikalekoak: Erritmo, bira melodiko edo musikaren elementu zehatz bat lantzekoak sartzen dira talde honetan.
• Beste ikasgai batzuk lantzekoak: Esaterako, matematikak (zenbakiak ikasteko adibidez), hizkuntzak (hizki edo hitz berriak adibidez), giza zientziak (narrazioak, egutegia, eguneroko ekintzak etab), natur zientziak (giza-gorputza, animaliak, klima, …), heziketa fisikoa ( gorputz-atalak, gorputz ardatzak etab)…
• Beste batzuk: Beste kulturetakoak (Asia, Afrika, Amerika, …), ahots anitzekoak, musika tresnez laguntzekoak, eta abar.

     Baina oso garrantzitsua da mota hauek ezberdintzeaz gainera, landutako abestiarekin zein gaitasun garatu nahi den jakitea eta horrekin batera, hori garatzen transmititzen jakitea. Horretarako, irakasleak ikasleei kantak ongi irakastea ezinbestekoa da, umeek gaitasun guztiak ongi barnera ditzaten. Hau aurrera eraman ahal izateko prozesu bat jarraitu beharra dago:

1. Irakasleak abestu ( mimoz, erritmoz, mugimenduz, …).
2. Testua landu (testuari buruz hitz egin, ulertzen ez diren hitzak azaldu, testua ondo ahoskatu, …).
3. Abestiaren erritmoa landu (imitazioz, ahoz, gorputzarekin, …).
4. Berriro irakasleak kantatu (doinura pasatzeko).
5. Kantaren doinua landu (notekin, hitzarekin, imitazioak ,… baina kontuan izanda umea zein urratsetan aurkitzen den).
6. Kantaren adierazpena landu (intentsitatea, abiadura, puntuazioa, izaera) .
7. Abestiarekin egiteko ariketak zehaztu (mimoak, erritmoak, mugimenduak, …).
8. Buruz ikasi (oroimena landu ahal izateko).

     Aztertutakoa lantzeko, abesti bat aztertuko dut:

URTE AROAK:

Udaberri

atzetik udara

udazkena

eta negua. 

     Abesti hau estruktura aldetik sinplea iruditu arren, mugimendu kanta eta beste ikasgai batzuk lantzeko kanta da. 

     Irakasleak ikasgelan kantu hau lantzeko, lehenengo abestu egingo die haurrei erritmoz eta mugimenduz, ikasleen interesa pizteko eta honela interesa izateko. Gero, testuak urtaroen inguruan hitz egiten duenez, horiek landu beharko ditu irakasleak, umeek jakin dezaten zeren inguruan den abestia. Jarraitzeko, kantua mugimenduz egingo denez, hau da, bi pauso eskuinera egitean hatzekin “krisk” egingo denez, irakasleak umeei erakutsiko die, abestia kantatzen duen bitartean. Honela, doinua ere landuko du eta honen ostean abestiaren intentsitatea, abiadura eta izaera landuko ditu irakasleak. Hau ikusitakoan, erritmoak, mugimenduak, … ikasteko gai izango dira umeak eta buruz ikasiko dute oroimena landuz.

Unitate didaktikoa eta gaitasunak

Web orrialde honetan, Power Point bat agertzen da non Haur Hezkuntzan lantzen edo / eta erabiltzen diren bi aspektu edo materialen deskribapena agertzen diren. Hau da, gaitasunen eta unitate didaktikoen oinarrizko hainbat ezaugarri agertzen dira bertan.
Bestalde, aipatu beharra dago, Power Point hau oso era teorikoan elaboratuta dagoela eta aspektu askotan baliteke guztiz osatua ez egotea. Hala ere, ematen den informazioa baloratu behar badugu, esan behar dago, modu argi eta zehatzean ematen dela, beraz, gaiari zerbait dakien edozein pertsona uler dezake testu hau.
Bukatzeko, beharrezkoa da aipatzea, Web orrialde honetako informazioa ez dela haurrentzako baliagarria, irakasleentzako baizik. Hau da, zer-nolako helburu, eduki, metodologia eta ezaugarriak izan beharko lituzketen aurretik aipatutako bi aspektuak; hau da, gaitasunak eta unitate didaktikoak.

Umearen jolas sinbolikoaren garapena

Web gune honetako artikulu honek umearen jolas sinbolikoaren garapenaren inguruan hitz egiten digu. Nahiz eta erderaz idatzita egon, nahiko interesgarria iruditu zait. Konstruktibismoa lantzean ikusi dugunez, gelan txokoak antolatzea umeen garapenerako baita haien autonomia garatzeko ere oso garrantzitsua da. Gainera, artikulu honetan, jolas sinbolikoaren ezaugarriak azaltzen dira etapaz etapa, haurraren garapenarekin batera, haien jolasean ematen diren aldaketak aipatuz. Horretaz aparte, jolasean eragiten duten faktoreei buruzko informazioa ere ematen digu. Hala nola, sozializazio prozesuak jolasean dituen ondorioak eta sinbolismoa gero eta errealitateari gehiago hurbiltzearen eragina.
Lehenengoa, umea bere ni-tik kanpo dauden pertsonaz ohartzen denean ematen da. Honek, haurraren jolasean, indibiduo bat baino gehiago egotea eragiten du. Gainera, rolak hartzen hasten dira umeak, jolas sinbolikoa bakarkakoa izatetik taldekoa izatera pasatu arte.
Bigarrena, aldiz, umearen errealitatearekiko interesaren handitzearen ondorio da. Horregatik, jolasean erabilitako sinboloak gero eta errealagoak dira.

jolasak

Irakasle izateko oso garrantzitsua eta baliozkoa iruditzen zait jolas ondo ezagutzea, baita beraien ezaugarriak ere. Jolas ezberdinak jakin behar dira umeak ez aspertzeko eta ikasteko baliabide oso egokia delako.Hori dela eta jolasa zer den, nolakoa izan behar den eta dauden jolas motak azalduko ditut:
jolasa, atsegina den aktibitatea da, ez ditu sekula derrigortasunik edukiko eta portaera soziala lantzen da. Gainera, zenbait gaitasun landu daitezke, esaterako, intelektuala, afektiboa, motorea...

Jolasaren ezaugarriak ondorengoak dira:
- atsegina izango da
- espontaneoa
- librea
- nahi delako egingo da
- arautua
- errealitaterarekin banandua
- ez ditu ondasun osagarriak sortzen
- helburu bat du


Jolasak leku ezberdinetan egin daitezke, bai barruan baita kanpoan ere. Banakakoa, binakakoa edo taldekakoa izan daiteke.

Jolas motak:
- ezagutzekoak eta aurkeztekoak
- adimenerako jolasak
- zorikoak (azar)
- ariketa fisikoa egiteko
- sinbolikoa
- gezurrezkoa (de pega)    
- dramatikoak, antzeztekoa, mozorrotuta...
- arautua
- eraikitzekoa
- konpetentziakoak
- mahai jolasak (taularekin)
- bilararakoak, festatakoak
- azkartasun, argitasunekoak, trebetasunekoak
- abestutakoak


Bukatzeko jolas bat prestatzeko jarraitu beharreko jarraibideak aztertuko ditut:
1. izena jarri
2. helburua erabaki
3. zer egingo den argi eduki eta apuntatu
4. materiala erabaki
5. non egingo den erabaki
6. zenbat pertsonentzako izango den
7. jolas mota erabaki
8. umeen adina
9. jolasa egin ondoren hobekuntza plana egin, zer edo zer aldatuko den... hau egiteko jolasa egitean umeengan adi egon behar da, haien erreakzioak ikusteko ...

Autonomia lantzeko jarduera.

     Euskal Autonomia Erkidegoan dagoen Haur Hezkuntzako Curriculumeko eremuetako bat autonomia da. Horregatik txikitatik autonomia lantzea oso garrantzitsua dela argi dago, nahiz eta esan beharra dagoen, bizitza guztian landu eta garatu daiteken kontzeptu bat dela.

     Web orrialde hau bisita daiteke, 2.orrialdean 0-5 urte bitartean haurrek zein autonomia gaitasun gara dezaketen jartzen baitu. Bertan, haurtzaroko etapa ezberdinetako garapenak aipatzen dira, autonomiaren ikuspegitik, eta honela, gurasoek zein irakasleek umeek jasan dezaketen autonomiaren garapena aztertu dezakete, nahiz eta kontuan izan beharrekoa den, kasu guztietan ez dela horrela izango.

     Ikasle guztien artean mural bat egin behar dute, bakoitzak bere gustuko gauzak marraztuz edo margotuz. Horretarako, irakasleak apal  baten material ezberdinak ( haginak garbitzeko zepiloa, tenperak, arkatzak, margoak, …)  jarriko ditu, marrazkiak edo eskulturak egin ahal izateko. Gero, erakusketa bat egingo dute gurasoek ikusteko egin duten lan guztia. 

Eskuragarri izango dituzten material edo baliabideak:

• ·         Esponjak
• ·         Haginak garbitzeko zepiloak
• ·         Kortxoak
• ·         Arkatzak
• ·         Ikatza
• ·         Tenperak
• ·         Margoak
• ·         Plastilina
• ·         Disekatutako loreak
• ·         …

Honakoak dira jardueraren helburuak:

• ·         Bakoitzaren emozioak, lehentasunak eta sentimenduak agertuko dira, bakoitzak gustuko “zerbait” egiten baitu.
• ·         Lorpenekin pozik egotea garrantzitsua da, eta bakoitzaren gustuak azaltzen direnez, alai daudela nabarituko da.
• ·         Errespetuz jokatzea nahitaezkoa izango da jarduera honetan, mural bakar batean guztion gustuak azalduko baitira eta horregatik , laguntza eta elkarlana derrigorrez landuko delakoan nago.

Edukiak aldiz:

• ·         Sentimenduak, emozioak, lehentasunak eta norberaren eta besteen interesak adierazi, identifikatu eta arautu behar dituzte, hots, enpatia-jarrera garatu behar dute.
• ·         Objektuaren, bestearen, ekintzaren, egoeraren eta espazioaren ezaugarrietara egokitzen hasi behar dute, mural bakarrean guztiek zerbait egin behar baitute.
• ·         Norberaren mugimendu-aukeretan gero eta konfiantza handiagoa izaten hasiko dira. Ekimena izatea jakin-min trebetasun berriak ikasteko orduan.
• ·         Helduen laguntzarekin eginkizunak gauzatzeko  interesa izatea (materiala eta baliabideak jasotzeko, lan egiten bukatzean eskuak garbitzea, …).
• ·         Ongizate pertsonalari loturiko oinarrizko ohitura osasungarriak bermatuko dituzte, aurreko edukiarekin lotuta.
• ·         Norberaren gaitasunetan konfiantza izatea garrantzitsua izango da aurkeztu beharreko murala gogotsu egiteko, nahiz eta  laguntzarekin eginkizunak gauzatzea posible izango den.
• ·         Norberaren eta ingurukoen sentimenduak, emozioak, bizipenak, lehentasunak eta interesak identifikatzea eta adieraztea. Norberaren sentimenduak eta emozioak pixkanaka kontrolatzen ikastea, gerora irudikatzeko.
• ·         Konfiantza izatea norberak ekintzarako dituen aukeretan: eta parte-hartzea eta ahalegina egitea.
• ·         Ondo egindako lanari garrantzia ematea, akatsak aitortzea eta ekintzak hobetzeko zuzenketak onartzea.
• ·         Laguntza behar duten egoeretan laguntza eskatzea eta onartzea bai helduei baita ikaskideei ere eta honela, besteak laguntzeko jarrerari garrantzia ematea.
• ·         Eguneroko jarduerak egiten diren eremuak garbi eta txukun edukitzeko, elkarlanean aritzea eta horretan laguntzea.

Ebaluaziorako erabiliko diren irizpideak:

• ·         Pertsonen arteko aldeak eta antzekotasunak identifikatzeko gai izatea (sentimenduak, gustuak, …).
• ·         Manipulazio trebetasunak hobetu dituela erakustea, bere gaitasunetan konfiantza izanda.
• ·         Murala egitean parte hartzea, sentimenduak eta emozioak gero eta hobeto erregulatuz.
• ·         Jolasetan edo horma irudia egitean modu aktiboan parte hartzen duen.
• ·         Laguntzeko eta elkarlanerako jarrerarik duen.
• ·         Norberaren sentimenduak eta emozioak identifikatzen dituen eta gero eta hobeto bereizten dituen.
• ·         Gero eta autonomia handiagoa duen osasunari eta ongizateari loturiko ohituretan (higienea bereziki).
• ·         Material eta tresnak behar bezala eta gero eta autonomia handiagoz erabiltzen dituen.
• ·         Taldeko jardueretan laguntzen duen.

     Jarduera hau egin ostean, autonomia garatzen hasiko direlakoan nago. Honekin batera,  sormena eta lankidetza  zuzen-zuzenean landuko dituzte, aurretik aipatutako gauzen artean. Beraz, ikasteko lan entretenigarria  iruditzen zait jarduera sinple hau.

     Bukatzeko, aipatzekoa iruditzen zait, txikitxoei asko gustatzen zaiela egiten dituzten lanak gurasoei erakustea. Honela, umeek lanari gogotsu ekingo diotela argi dago, emaitza polita etxekoei erakutsi ahal izateko.  

Elkarrizketen mapa kontzeptuala

Bi Haur eskola desberdinetako bi irakasleekin elkarrizketatu ondoren atera ditugun jakintzen inguruko eskema egin dugu. Bi atal nagusi bereizi ditugu, gure iritzia eta ikasitakoaren ezaugarriak. Ikasitakoaren barruan atal ezberdinak ikusi ditugu: irakaskuntza, metodologia, ikaskuntza, txokoak, curriculuma, antolaketa eta egokitzapena. Hauetan espezifikatuz motak, ezberdintasunak…