jolasak

Irakasle izateko oso garrantzitsua eta baliozkoa iruditzen zait jolas ondo ezagutzea, baita beraien ezaugarriak ere. Jolas ezberdinak jakin behar dira umeak ez aspertzeko eta ikasteko baliabide oso egokia delako.Hori dela eta jolasa zer den, nolakoa izan behar den eta dauden jolas motak azalduko ditut:
jolasa, atsegina den aktibitatea da, ez ditu sekula derrigortasunik edukiko eta portaera soziala lantzen da. Gainera, zenbait gaitasun landu daitezke, esaterako, intelektuala, afektiboa, motorea...

Jolasaren ezaugarriak ondorengoak dira:
- atsegina izango da
- espontaneoa
- librea
- nahi delako egingo da
- arautua
- errealitaterarekin banandua
- ez ditu ondasun osagarriak sortzen
- helburu bat du


Jolasak leku ezberdinetan egin daitezke, bai barruan baita kanpoan ere. Banakakoa, binakakoa edo taldekakoa izan daiteke.

Jolas motak:
- ezagutzekoak eta aurkeztekoak
- adimenerako jolasak
- zorikoak (azar)
- ariketa fisikoa egiteko
- sinbolikoa
- gezurrezkoa (de pega)    
- dramatikoak, antzeztekoa, mozorrotuta...
- arautua
- eraikitzekoa
- konpetentziakoak
- mahai jolasak (taularekin)
- bilararakoak, festatakoak
- azkartasun, argitasunekoak, trebetasunekoak
- abestutakoak


Bukatzeko jolas bat prestatzeko jarraitu beharreko jarraibideak aztertuko ditut:
1. izena jarri
2. helburua erabaki
3. zer egingo den argi eduki eta apuntatu
4. materiala erabaki
5. non egingo den erabaki
6. zenbat pertsonentzako izango den
7. jolas mota erabaki
8. umeen adina
9. jolasa egin ondoren hobekuntza plana egin, zer edo zer aldatuko den... hau egiteko jolasa egitean umeengan adi egon behar da, haien erreakzioak ikusteko ...

Autonomia lantzeko jarduera.

     Euskal Autonomia Erkidegoan dagoen Haur Hezkuntzako Curriculumeko eremuetako bat autonomia da. Horregatik txikitatik autonomia lantzea oso garrantzitsua dela argi dago, nahiz eta esan beharra dagoen, bizitza guztian landu eta garatu daiteken kontzeptu bat dela.

     Web orrialde hau bisita daiteke, 2.orrialdean 0-5 urte bitartean haurrek zein autonomia gaitasun gara dezaketen jartzen baitu. Bertan, haurtzaroko etapa ezberdinetako garapenak aipatzen dira, autonomiaren ikuspegitik, eta honela, gurasoek zein irakasleek umeek jasan dezaketen autonomiaren garapena aztertu dezakete, nahiz eta kontuan izan beharrekoa den, kasu guztietan ez dela horrela izango.

     Ikasle guztien artean mural bat egin behar dute, bakoitzak bere gustuko gauzak marraztuz edo margotuz. Horretarako, irakasleak apal  baten material ezberdinak ( haginak garbitzeko zepiloa, tenperak, arkatzak, margoak, …)  jarriko ditu, marrazkiak edo eskulturak egin ahal izateko. Gero, erakusketa bat egingo dute gurasoek ikusteko egin duten lan guztia. 

Eskuragarri izango dituzten material edo baliabideak:

• ·         Esponjak
• ·         Haginak garbitzeko zepiloak
• ·         Kortxoak
• ·         Arkatzak
• ·         Ikatza
• ·         Tenperak
• ·         Margoak
• ·         Plastilina
• ·         Disekatutako loreak
• ·         …

Honakoak dira jardueraren helburuak:

• ·         Bakoitzaren emozioak, lehentasunak eta sentimenduak agertuko dira, bakoitzak gustuko “zerbait” egiten baitu.
• ·         Lorpenekin pozik egotea garrantzitsua da, eta bakoitzaren gustuak azaltzen direnez, alai daudela nabarituko da.
• ·         Errespetuz jokatzea nahitaezkoa izango da jarduera honetan, mural bakar batean guztion gustuak azalduko baitira eta horregatik , laguntza eta elkarlana derrigorrez landuko delakoan nago.

Edukiak aldiz:

• ·         Sentimenduak, emozioak, lehentasunak eta norberaren eta besteen interesak adierazi, identifikatu eta arautu behar dituzte, hots, enpatia-jarrera garatu behar dute.
• ·         Objektuaren, bestearen, ekintzaren, egoeraren eta espazioaren ezaugarrietara egokitzen hasi behar dute, mural bakarrean guztiek zerbait egin behar baitute.
• ·         Norberaren mugimendu-aukeretan gero eta konfiantza handiagoa izaten hasiko dira. Ekimena izatea jakin-min trebetasun berriak ikasteko orduan.
• ·         Helduen laguntzarekin eginkizunak gauzatzeko  interesa izatea (materiala eta baliabideak jasotzeko, lan egiten bukatzean eskuak garbitzea, …).
• ·         Ongizate pertsonalari loturiko oinarrizko ohitura osasungarriak bermatuko dituzte, aurreko edukiarekin lotuta.
• ·         Norberaren gaitasunetan konfiantza izatea garrantzitsua izango da aurkeztu beharreko murala gogotsu egiteko, nahiz eta  laguntzarekin eginkizunak gauzatzea posible izango den.
• ·         Norberaren eta ingurukoen sentimenduak, emozioak, bizipenak, lehentasunak eta interesak identifikatzea eta adieraztea. Norberaren sentimenduak eta emozioak pixkanaka kontrolatzen ikastea, gerora irudikatzeko.
• ·         Konfiantza izatea norberak ekintzarako dituen aukeretan: eta parte-hartzea eta ahalegina egitea.
• ·         Ondo egindako lanari garrantzia ematea, akatsak aitortzea eta ekintzak hobetzeko zuzenketak onartzea.
• ·         Laguntza behar duten egoeretan laguntza eskatzea eta onartzea bai helduei baita ikaskideei ere eta honela, besteak laguntzeko jarrerari garrantzia ematea.
• ·         Eguneroko jarduerak egiten diren eremuak garbi eta txukun edukitzeko, elkarlanean aritzea eta horretan laguntzea.

Ebaluaziorako erabiliko diren irizpideak:

• ·         Pertsonen arteko aldeak eta antzekotasunak identifikatzeko gai izatea (sentimenduak, gustuak, …).
• ·         Manipulazio trebetasunak hobetu dituela erakustea, bere gaitasunetan konfiantza izanda.
• ·         Murala egitean parte hartzea, sentimenduak eta emozioak gero eta hobeto erregulatuz.
• ·         Jolasetan edo horma irudia egitean modu aktiboan parte hartzen duen.
• ·         Laguntzeko eta elkarlanerako jarrerarik duen.
• ·         Norberaren sentimenduak eta emozioak identifikatzen dituen eta gero eta hobeto bereizten dituen.
• ·         Gero eta autonomia handiagoa duen osasunari eta ongizateari loturiko ohituretan (higienea bereziki).
• ·         Material eta tresnak behar bezala eta gero eta autonomia handiagoz erabiltzen dituen.
• ·         Taldeko jardueretan laguntzen duen.

     Jarduera hau egin ostean, autonomia garatzen hasiko direlakoan nago. Honekin batera,  sormena eta lankidetza  zuzen-zuzenean landuko dituzte, aurretik aipatutako gauzen artean. Beraz, ikasteko lan entretenigarria  iruditzen zait jarduera sinple hau.

     Bukatzeko, aipatzekoa iruditzen zait, txikitxoei asko gustatzen zaiela egiten dituzten lanak gurasoei erakustea. Honela, umeek lanari gogotsu ekingo diotela argi dago, emaitza polita etxekoei erakutsi ahal izateko.  

Elkarrizketen mapa kontzeptuala

Bi Haur eskola desberdinetako bi irakasleekin elkarrizketatu ondoren atera ditugun jakintzen inguruko eskema egin dugu. Bi atal nagusi bereizi ditugu, gure iritzia eta ikasitakoaren ezaugarriak. Ikasitakoaren barruan atal ezberdinak ikusi ditugu: irakaskuntza, metodologia, ikaskuntza, txokoak, curriculuma, antolaketa eta egokitzapena. Hauetan espezifikatuz motak, ezberdintasunak…

Espazioaren antolaketa konstruktibismoan.

Konstruktibismoa landu dugu eremu desberdinak aztertuz, esaterako, oinarri teorikoak, ikaslearen papera, irakaslearena, metodologia, jarduerak eta ebaluazioa. Guk aztertu duguna metodologia barruan kokatu dugu, ikasgelaren antolaketa izan da. Jarraian honen inguruko eskema azaltzen da.

Glogster-a ikusteko sakatu hemen.

Estimulazio goiztiarra eta lau hankatan ibiltzearen garrantzia

Honako blog honetan umeen garapen eta estimulazioari buruzko zenbait artikulu daude. Nahiz eta web gunea interesgarria iruditu, gehien harritu nauena hasierako horrialdean dauden lehenengo artikuluak izan dira.
Izan ere, lehenengo artikulua estimulazio goiztiarraren inguruan hitz egiten du. Bertan, hain zuzen ere, Emmi Pikler-erk esaten duen berdina defendatzen da, hau da, umea ez dela mugimendu bat egitera bortxatua izan behar, kalte baino onura gehiago ematen dizkiolako. Artikulu horretan agertzen den adibidea umea bera eseri baino lehen esertzearena da.
Bigarren artikuluan, aldiz, lau hankatan ibiltzearen garrantzia azaltzen da. Izan ere, umeak lau hankatan ibiltzen ari diren bitartean, zenbait gauza garatzen ari dira. Esaterako, begi eta esku arteko koordinazioa, hitz egitea, garun-garapena... Oso garrantzitsua da umea lau hankatan ibiltzen ustea, bere garapenerako beharrezkoak diren zenbait prozesu gertatzen direlako. Gainera, artikulu honetan esaten dena aurreko artikuluarekin zerikusia dauka, izan ere, bietan umearen mugimendu libreak sustatzen dira eta hauek gertatzeko umeari baliabideak eman behar zaizkiola defendatzen dute.

Haur Hezkuntzarako materialak

Jarraian azalduko dudan Web orrialde honetan, nahiz eta gazteleraz agertu, irakasleentzako oso interesgarriak diren jarduerak agertzen dira. Bestalde, Haur Hezkuntzako gaia denez guri gehien interesatzen zaiguna, soilik hori aztertzeari ekin diot.
Bertan, hainbat link agertzen dira non haurrei kontzeptu eta gai ezberdin eta interesgarriak irakasteko balio duten. Ez hori bakarrik, jolas diferentzeak ere agertzen dira, lehen esan bezala, gai interesgarri horiek beste modu dinamikoago batetan lantzeko asmoz. Hortaz, irakasleek, betiko kontzeptuak beste modu batzuetan lantzeko aukera ere badute.
Amaitzeko, nahiz eta bertan link ezberdin asko egon, nire ustez, interesgarriena lehenengoa da. Izan ere, bertan, jolas mota asko agertzen dira, gai ezberdin askori buruzkoak non kontzeptu asko lantzen diren.

Ligatzeko Gaitasuna

Ligatzeko Gaitasunaren Definizioa:

Ondo tratatzea aurrean duzun pertsona eta berarengan atentzioa jartzea, berarengandik interesa duzula erakusteko.

Adierazleak:

• Gorputz hizkuntza: begirada, irribarrea, goxotasuna
• Hitz egitea: ahots tonua, laudorioak esan, lasaitasunez mintzatzea
• Jarrera: lotsa (gustuko pertsona ikusterakoan), urduritasuna
• Laztanak: laztanak egitea eta besteak erantzutea
• Entzutea: entzuten jakitea, hizlariak egindako galderei erantzutea

Laztanen errubrika:

    Ligatzeko gaitasuna ona:

• Adeitasunez laztanak egitea
• Konplizitatea adierazteko ematea
• Besteak egindako laztanei erantzutea
• Laztanak emateko lekua kontutan izan behar da, bestea ez ikaratzeko
  

    Ligatzeko gaitasun txarra:

• Gehiegizko laztanak ematea
• Adeitasun gabe laztanak egitea
• Besteak egindako laztanak ez erantzutea
• Laztanak ematean beste pertsona ikaratzea, emandako lekua aproposa ez delako
  

    Ligatzeko gaitasun nahikoa:

• Besteak egindako laztanei zenbaitetan erantzutea
• Laztanak emandako lekua oso aproposa ez izatea